Haki za mlipa kodi

Walipakodi wanayo haki ya kupata taarifa, kujua wanatakiwa kufanya nini ili kufuata sheria, wanatakiwa kupata ufafanuzi unaoeleweka wa sheria na taratibu za TRA hususan za kodi zote pamoja na taratibu za uwasilishaji wa ritani za kodi , ili waweze kulipa kodi kwa kiwango kinachotakiwa. Wana haki ya faragha na usiri kwa shughuli za kibinafsi na za Biashara.

Walipakodi wanayo haki ya kupata usaidizi wa huduma bora wa haraka na wa kitaalam toka TRA , kwa kuzingatia taratibu na kanuni za Usimamizi wa kodi ambao unaruhusu mahusiano yanayoeleweka kwa urahisi, na kuwasilisha malalamiko kupitia Tovuti ya TRA juu ya kutoridhishwa na huduma inayotolewa kwao na watendaji wa TRA ili kuimarisha Usimamizi wa kodi.

Walipakodi wanayo haki ya kudhaniwa kuwa ni waaminifu na kulipa kiasi kile tu cha kodi wanachostahili kulipa kisheria.

Walipakodi wanayo haki ya kuthaminiwa na kusikilizwa wanapotoa pingamizi dhidi ya makadirio ya kodi au uamuzi wowote uliofanywa na mamlaka ya Mapato Tanzania kwa mujibu wa sheria. Lazima kuwasilisha taarifa ya pingamizi kwa maandishi kwa Kamishna ndani ya siku 30, tangu tarehe ya kupata notisi ya makadirio, aeleze kwa usahihi sababu za pingamizi kwa kutoa nyaraka za ushahidi juu ya hoja yake. Na kupokea majibu iwapo TRA haikubaliani na msimamo wao. Hata hivyo pingamizi litakubaliwa pale ambapo mlipakodi amelipa kiasi chote cha kodi kisicho na mzozo au theluthi ya kodi aliyokadiriwa kiasi chochote kikubwa, ndani ya siku thelathini kutoka siku ya notisi ya makadirio. Endapo mlipakodi hataridhika anaweza kupeleka pingamizi kwenye Bodi ya Rufaa ya Kodi kwa uamuzi. Mlipakodi ana haki ya kupata haki mpaka atakapothibitishwa ana hatia.

Mlipakodi ambaye hajaridhishwa na uamuzi wa pingamizi la Kamishna Mkuu anaweza kukata rufaa kwa Bodi kwa mujibu wa Sheria ya Rufaa ya Mapato ya Kodi. Walipakodi wana haki ya kukata rufaa ya Usimamizi wa haki bila upendeleo katika maamuzi mengi ya TRA ikiwa ni pamoja na adhabu nyingi, na wana haki ya kupokea kwa maandishi jibu kuhusu uamuzi wa Ofisi ya Rufaa. Kwa ujumla wana haki ya kupeleka kesi zao mahakamani

Walipakodi wana haki ya kujua muda wa kawaida, walionao kuhoji msimamo wa TRA pamoja na muda wa juu zaidi ambao TRA inabidi kufanya ukaguzi hesabu za mwaka fulani za kodi. Walipakodi wana haki ya kujua lini TRA inamaliza ukaguzi na kumpatia mlipakodi matokeo ya ukaguzi/mapendekezo baada ya ukaguzi.

Walipa kodi wana haki ya kutarajia kwamba taarifa binafsi au zile za Biashara zitakazotolewa katika ofisi za Mamlaka ya Mapato zitafanyiwa kazi kwa faragha, isipokuwa tu pale sheria itakapoelekeza vinginevyo..

Walipa kodi wana haki ya kutarajia kuwa maelezo au taarifa yoyote wanazozitoa kwa Mamlaka ya Mapato Tanzania, (TRA) hazitatolewa nje mpaka pale itakapoidhinishwa kufanya hivyo na mlipakodi mwenyewe au sheria itakapoelekeza kufanya hivyo. Walipa kodi wanahaki ya kutarajia TRA ichunguze na kuchukua hatua stahiki dhidi ya waajiriwa, watayarishaji wa mahesabu, na wengine ambao wanatumia au kuzitoa taarifa za walipa kodi.

Walipa kodi wanayo haki ya kuwa na wawakilishi walioidhinishwa wa chaguo lao kuwawakilisha katika shughuli zao za kikodi na TRA. Wanayo haki ya kuambiwa kwamba iwapo watashindwa kumudu gharama za kuajiri wawakilishi wanaweza kustahili kuomba msaada kutoka Idara ya Huduma ya Msaada wa Kisheria wa TATA

Walipakodi wana haki ya kutarajia mfumo wa kodi kuzingatia ukweli na mazingira ambayo yanaweza kuathiri madeni yao ya msingi, uwezo wa kulipa au uwezo wa kutoa taarifa kwa muda muafaka kuwawezesha kuzingatia.. Walipakodi wana haki ya kupata msaada kutoka TATA Idara ya Utetezi wa Mlipakodi ikiwa wanakumbana na ugumu wa kifedha, Au iwapo TRA hawajamaliza kusuluhisha masuala ya kodi ipasavyo na kwa wakati kupitia njia njia zake za kawaida.

Mlipakodi ana haki ya kupanga masuala yao ya kodi ili kupata motisha na msamaha unaoruhusiwa chini ya sheria za kodi na kutumia fursa za sheria za kodi kwa njia thabiti na ya haki kwa walipakodi wote.